تاريخ : ۱۳٩۳/۳/٧ | ۱:۱٢ ‎ق.ظ | نویسنده : راحیل

حضرت محمد(ص) نمونه یک انسان کامل و آراسته به ویژگی های والای انسانی

بودند و در سیره فردی و اجتماعی خویش به اخلاق توجه خاصی داشتند

و در حدیثی هدف از بعثت خود را مکارم اخلاق دانسته اند.


خداوند نیز در کتاب آسمانی خویش پیامبر را اسوه و الگوی جهانیان معرفی می نماید

 



اخلاق سرلوحه سیره پیامبر(ص)


یکی از مهمترین عوامل پیشرفت اسلام، اخلاق نیکو و برخورد متین و ملایم

پیامبر(ص) با مردم بود.

پیامبر(ص) چنان متواضع بود که همه متکبران را به اعجاب وا می داشت.

هر دلی در برابرش به خضوع می نشست و هر غروری از شکستن در پای

عظمت او سیراب می شد.

حجةالاسلام طباطبایی با اشاره به اینکه پیامبر(ص) از سوی خدا برای بیان بایدها

و نبایدهایی که بشر باید در زندگی رعایت کند مبعوث شدند،

می گوید: سیره پیامبر(ص) خدایی و اخلاق و منش ایشان از همان دوران کودکی

برجسته و استثنایی بود.

همان طور که خدا در قرآن به ایشان می فرماید خدای خود را تا هنگام مرگ یاد

کن و پیامبر(ص) این مسأله را در زندگی خود نشان دادند.

وی با اشاره به سیره فردی، اجتماعی و سیاسی پیامبر(ص) اظهار می دارد:

پیامبر(ص) در سیره فردی «خداوند»، در سیره اجتماعی «محبت به خلق خدا»

حتی دشمنانشان و در سیره سیاسی هم «آگاهی دادن به تمام سلاطین» را مد نظر

خویش قرار دادند.وی می افزاید:

در این سه سیره «اخلاق» پس از توحید و خداشناسی، در درجه نخست قرار دارد،

حتی بالاترین روش پیامبر(ص) در برخورد با دشمنانشان اخلاق بود.

 

مثلاً شب پیش از جنگ بدر پیامبر(ص) در جلسه ای در جمع مسلمانان گفتند؛

شما مرا با بزرگان مشرکان عرب بگذارید تا من آنچه را که لازم است با آنها انجام

دهم،

اگر آنها مرا کشتند می گویند اقوام چنین شخصی او را کشتند و قدرش را ندانستند

و اگر از من پیروی کردند باز هم می گویند محمدِ نبیِ عربیِ مکی و افتخار

شماست؛

بنابراین پیامبر(ص) حتی با دشمنش با اخلاق حرف می زد.



بعثت برای مکارم اخلاق


پیامبر(ص) در پاسخ به یکی از اصحاب که هدف از بعثت را پرسید،

چنین فرمودند

: « انی بُعثت تمم مکارم الاخلاق»


من مبعوث شدم تا مکارم اخلاق را کامل کنم.

ایشان در حدیثی دیگر نیز در همین زمینه فرمودند:

«همانا خداوند بندگانی از مردم را برای حوایج آنان آفرید و در معروف

(آنچه به خوبی شناخته شده) رغبت می کنند و بخشش را مجد و بزرگواری

می شمارند و خداوند مکارم اخلاق را دوست دارد.»

 

اما منظور از مکارم اخلاق چیست؟

حجة الاسلام طباطبایی، «مکارم اخلاق»

را دارا بودن صفاتی چون

گذشت، نداشتن حسد، کارها را از خدا دانستن و خیرخواه خلق بودن می داند

 

و می افزاید: پیامبر(ص) فرمودند، من برای مکارم اخلاق مبعوث شدم

وسپس فرمودند مکارم اخلاق در سه چیز خلاصه نمی شود،

ولی سه چیز نمونه مهم آن است:

اول گذشت کردن از هرکه به تو بدی کرد.


دوم صله کردن از هر که از تو برید


و سوم در مقابل نادانان بردبار و پرحوصله بودن است.

 

وی با اشاره به چند مورد از رفتار اخلاقی پیامبر(ص) می گوید:

فردی از پیامبر پول خواست و سپس گریبان پیامبر را کشید، به گونه ای که رگ

گردن ایشان قرمز شد. با این حال پیامبر او را ناامید نکردند

و به او مبلغی عطا کردند.

سپس فرمودند: با من بیا و پیش روی مردم از کارت عذرخواهی کن،

اما فرد قبول نکرد.

سپس پیامبر(ص) فرمودند: پس با من بیا تا به مردم بگویم به خاطر رفتار بدت با تو برخورد بدی نکنند.

حتی پیامبر(ص) در روز فتح مکه از ابوسفیان که آن همه به ایشان بدی کرد

گذشتند و هم خانه او را محل امن اعلام کردند.

در واقع پیامبر(ص) با مکارم اخلاق خود پیوندها را مستحکم کردند.

 

این کارشناس دینی خاطر نشان می کند:

بندگی خدا در روح و فطرت انسانها وجود دارد،

 

بنابراین پیامبر(ص) نگفتند

من برای مثلا نماز مبعوث شدم.

تأکید ایشان بر مکارم اخلاق از این جهت است که اگر جامعه با هم پیوند

بخورد موجب گرمی زندگی می شود؛

بنابراین پیامبر(ص) مکارم اخلاق را هدف بعثت خود دانسته اند.

 


شواهد قرآنی


خداوند در آیات متعدد از قرآن کریم به اخلاق نیکو و مکارم اخلاقی پیامبر

خاتم اشاره می کند؛

مثلاً در آیه ای

، پیامبر(ص) را رحمت خدا بر جهانیان می داند:

«و ما ارسلناک الا رحمة للعالمین»

 

.حجة الاسلام طباطبایی با اشاره به اینکه پیامبر(ص) با مردم نرمخوی و

خوش برخورد بود

بنابراین خداوند ساحت او را از تندی و خشونت و بد اخلاقی مبرا دانسته است

و این نرمخویی را به عنوان رحمتی از خداوند برای او قرار داده است،

می گوید: پروردگار متعال در قرآن می فرماید:

«به برکت رحمت الهی در برابر آنان] مردم [نرم و مهربان شدی

واگر خشن و سنگدل بودی از اطراف تو پراکنده می شدند،

پس آنها را ببخش و برای آنها آمرزش بطلب و در کارها با آنان مشورت کن،

اما هنگامی که تصمیم گرفتی (قاطع باش) بر خدا توکل کن،

زیرا خداوند متوکلان را دوست دارد».

در آیه 97سوره حجر نیز می فرماید:

و همانا می دانیم که تو تنگ می آید سینه ات بدانچه(کفار) می گویند.

 

 


کامل ترین اخلاق


اخلاق حضرت محمد (ص) همان اخلاقی است که پیامبران و

انبیای الهی دیگر نیز داشته اند،

اما آنچه در پیامبر(ص) به عنوان خاتم الانبیا وجود داشت،

کامل تر و جامع تر بود.

امامان معصوم(ع) هم در سخنان خود به این نکته تأکید کرده اند؛

مردی از امیرالمؤمنین(ع) خواست صفات اخلاقی پیامبر

اکرم(ص) را بشمارد.

علی(ع) فرمود:

 

«تو نعمتهای دنیا را بشمار

تا من نیز اخلاق پیامبر را برایت بشمارم.»

 

 

 

 

 

 

 

آن مرد گفت:

« چگونه ممکن است نعمتهای دنیا را بشمارم

با اینکه خداوند در قرآن می فرماید:

 

 

اگر نعمتهای خدا را بشمارید به پایان نخواهند رسید.»

 

 

 

 

امام(ع) فرمودند:

 

 

« خداوند در قرآن تمام نعمت دنیا را کم می داند:

 

بگو متاع دنیا اندک است

 

و اخلاق پیامبر (ص) در قرآن بزرگ شمرده شده است:

همانا تو را اخلاقی بسیار بزرگ است.

 

اینک تو چیزی که کم است نمی توانی بشماری،

من چگونه چیزی که عظیم و بزرگ است برشمارم،

ولی همین قدر بدان اخلاق نیکوی تمام پیامبران به

وسیله رسول اکرم (ص) تمام شد.

 

 

 

 

حجة الاسلام طباطبایی با اشاره به اینکه اخلاق اجتماعی

به زمان بستگی دارد

و هرچه زمان پیشرفت کند،

بدی ها توسعه می یابد، خاطرنشان می کند:

 

 

همه انبیا در جای خود کار خودشان را صحیح انجام دادند.

 

 

در آیه ای از قرآن آمده که هیچ فرقی بین پیامبران نیست

 

(لا نفرق بین احد رسله)،

ولی چون در زمان پیامبر(ص) مصادیق جهل گسترده تر

 

بود، اخلاقشان هم دامنه وسیع تری داشت.

 

 

منبع :باشگاه اندشه

 

--------------------------------------

 

پی نوشت:

 

این روزها ما تو زندگیمون یه گزینه کم داریم و اون هم اخلاق هستش

 

میریم نماز جماعت سر صف اول بحث میکنیم

 

میریم مسافرت با این و اون بحث میکنیم

 

میریم زیارت تو حرم به خاطر رسیدن به ضریح با 10 نفر دعوا میکنیم

بیست نفر رو له میکنیم

تا دستمون به ضریح برسه

 

تو رانندگی هامون

تو رفت و آمدامون

 

تو حقوق همسایه

و...سه نقطه هایی که تمومی نداره


مراقب برخورد هامون رفتارامون باشیم

 

یادمون نره که اخلاق بهترین راه برای معرفی اسلام ناب محمدی هستش